Wat is de Nieuwe Leerweg?

Het onderwijs is elke dag anders. De tijd verandert snel en ook de eisen die aan leerlingen gesteld worden. Voor velen voelt het als gisteren dat de vernieuwing vmbo plaats vond. In 2016 werden voor de beroepsgerichte leerwegen tien nieuwe profielen geïntroduceerd, LOB kreeg een vaste plek in het curriculum en er kwam een nieuwe structuur met kern, profielvakken en keuzevakken.

De volgende grote vernieuwing vindt plaats voor de gemengde en theoretische leerweg. Deze twee leerwegen gaan straks samen verder onder de (tijdelijke) naam de Nieuwe Leerweg. Alle leerlingen in deze nieuwe leerweg volgen dan, naast avo-vakken, een praktijkgericht programma.

Bekijk hieronder de animatie van de Nieuwe Leerweg.

De basis van het nieuwe programma

Praktijkgerichte vaardigheden

Ook wel 21e-eeuwse, vakoverstijgende of brede vaardigheden. Deze vaardigheden worden niet gekoppeld aan een vak of beroep maar zijn wel nodig als mens en burger. De vaardigheden staan niet op zichzelf en kunnen in verschillende contexten geoefend worden. Te denken valt aan vaardigheden als communiceren, werken binnen een organisatie, digitale vaardigheden.

Systematisch werken

Het omgaan met opdrachten. Leerlingen werken aan realistische en meervoudige opdrachten van een echte opdrachtgever, waarbij de stakeholders uit de regio actief betrokken worden. Te denken valt aan het organiseren van een evenement, het doen van onderzoek, ontwerpen van een product of een praktische oplossing bedenken voor een probleem.

Loopbaanoriëntatie en -begeleiding

Inzicht krijgen in jezelf, zodat je een gerichte keuze kan maken voor een vervolgopleiding. Dit is één van de belangrijkste doelen van het vmbo. Jezelf leren kennen is een continu proces dat als een rode draad door de opleiding loopt. Het loopbaan oriëntatie- en begeleiding programma (LOB) draagt daaraan bij.

Werkvelden

De wereld van arbeid en beroep is omvangrijk en heel divers. In Nederland zijn er al bijna 440 beroepen. Om een leerling een beeld te geven van de loopbaanmogelijkheden zijn er per praktijkgericht programma verschillende werkvelden omschreven. Binnen verschillende werkvelden onderzoekt de leerling welke beroepen of aspecten het best aansluiten bij de persoonlijke mogelijkheden en voorkeuren. Daardoor kan een leerling een gerichte keuze maken voor een vervolgopleiding.

Programmaspecifieke kennis en vaardigheden

Het specifieke deel van de praktijkgerichte programma’s bestaat uit vastgestelde kennis- en vakvaardigheden die geformuleerd worden in eindtermen. Deze kunnen worden afgeleid van vastgestelde vmbo-examenprogramma’s of [delen van] mbo-programma’s.

Vraagstukken

Vraagstukken gaan over complexe dilemma’s die spelen binnen de werkvelden van een specifiek praktijkgericht programma. Vraagstukken gaan over problemen die spelen op verschillende schaalniveaus, van mondiaal tot lokaal. Door te werken aan vraagstukken leren leerlingen kritisch denken en draagt het bij aan het ontwikkelen van probleemoplossend denken en handelen.

Doel

Doel van de Nieuwe Leerweg is het optimaal voorbereiden van leerlingen op een doorstroom naar mbo (niveau 4) of de havo. Met het praktijkgerichte programma maken leerlingen in de bovenbouw kennis met de wereld om zich heen. Ze verdiepen zich in werkmogelijkheden, bijbehorende studies, innovaties en toekomstperspectief van beroepen en sectoren en de bijbehorende bedrijfsculturen. Leerlingen krijgen ook de mogelijkheid hun talenten, kwaliteiten en vaardigheden te ontdekken en te ontwikkelen en op basis van ervaringen gefundeerde keuzes te maken. Binnen de Nieuwe Leerweg is er nu ook een vaste plek voor LOB.

Met het praktijkgerichte programma ontwikkelen leerlingen daarnaast algemene en praktische vaardigheden, als samenwerken, plannen, organiseren, onderzoeken en presenteren, waarmee ze goed voorbereid worden op doorstroom naar een opleiding op mbo of havo.

Uitgangspunten

Het schoolsysteem overzichtelijker maken voor de keuze na de basisschool.

Leerlingen optimaal voorbereiden op het vervolgonderwijs: een doorstroom naar mbo-4 of havo.

Kennismaken met de maatschappij van nu en de toekomst.

Ontwikkelen van algemene en praktische vaardigheden zoals samenwerken, plannen, organiseren, onderzoeken en presenteren.

Meer maatwerk zowel op individueel niveau als op het niveau van de school en de regio.

Praktijkgerichte programma’s

Voor de nieuwe leerweg zijn er praktijkgerichte programma’s die licentievrij en licentiegebonden zijn. De licentievrije programma’s mogen door elke school aangeboden worden, de licentiegebonden programma’s mogen alleen aangeboden worden door scholen die daarvoor een licentie hebben.

Licentievrije programma’s

Dienstverlening en Producten *

Economie en Ondernemen *

Informatietechnologie

Technologie en Toepassing

Zorg en Welzijn *

Techniek en Innovatief Vakmanschap

Licentiegebonden programma’s

Bouwen, Wonen en Interieur

Groen

Horeca, Bakkerij en Recreatie

Maritiem en Techniek

Media, Vormgeving en ICT

Mobiliteit en Transport

Produceren, Installeren en Energie

Toetsing en afronding

Gedurende de pilotfase zullen er mogelijk nog wijzigingen plaatsvinden in wijze van toetsing en afronding. De onderdelen van het examenprogramma worden middels een schoolexamen afgenomen. De examenonderdelen die door de leerlingen uitgevoerd worden, dienen door de scholen zelf verantwoord te worden in een PTA (programma van toetsing en afsluiting).

Concept examenprogramma’s

Voor de praktijkgerichte licentievrije programma’s zijn er in 2021 concepten opgeleverd van de examenprogramma’s. Deze worden gebruikt door de pilotscholen. Met het praktijkgerichte programma ontwikkelen leerlingen daarnaast algemene en praktische vaardigheden, als samenwerken, plannen, organiseren, onderzoeken en presenteren, waarmee ze goed voorbereid worden op doorstroom naar een opleiding op mbo of havo.